بسم الله الرحمن الرحیم

سید روح‌الله مصطفوی ملقب به امام خمینی (1281- 1368 ه.ش.) فقیه، عارف، فیلسوف، مرجع تقلید، رهبر انقلاب اسلامی ایران و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران بودند. ایشان به اصل ولایت فقیه در جامعه اسلامی و در زمان غیبت امام معصوم(ع) اعتقاد داشتند و بنا بر این اصل مبارزه با ظلم و تلاش برای برپایی نظام جمهوری اسلامی با حاکمیت ولی فقیه را از تکالیف مهم مسلمانان می دانستند. بنابراین نظام شاهنشاهی را نظام استبدادی دانسته و مبارزه علیه رژیم محمد رضا پهلوی شاه ایران  را آغاز کردند. از سال 1340 ه. ش. به بعد با تصویب لایحه انجمن های ایالتی و ولایتی این مبارزه جدی شد و در سال 1342 ه. ش. با دستگیری امام خمینی به قیام پانزده خرداد 1342ه.ش. منجر شد. مواضع سرسختانه امام خمینی علیه لایحه کاپیتولاسیون در سال 1343ه. ش. سبب شد که رژیم شاه ایشان را به ترکیه و پس از آن به نجف تبعید کند. تبعید امام خمینی نه تنها حرکت انقلاب اسلامی را متوقف نکرد بلکه امام خمینی در تبعید نیز به روشنگری مردم نسبت به خیانت ها و جنایت های رژیم پرداخت و با اوج گیری اعتراضات در سال های 1356 الی 1357ه. ش. سرانجام در 22 بهمن 1357 انقلاب اسلامی ایران به پیروزی رسید در پی این پیروزی امام خمینی مردم را دعوت به شرکت در انتخابات نظام جمهوری اسلامی ایران کرد و و با رای 98 درصدی مردم این نظام را بنیان گذارد. از ایشان بیش از چهل عنوان کتاب و هزاران سند مکتوب و غیر مکتوب (تالیفات - تقریرات) در زمینه‌های مختلف فقهی، اخلاقی، عرفانی، سیاسی و ... ، مجموعه اشعار و تقریرات درس های ایشان که توسط شاگردانش گردآوری شده‌اند، به یادگار باقی مانده است.

خاندان امام خمینی

سیدحیدر موسوى جد اعلاى‏ سید روح ‏الله‏ ملقب به آینه‏ دار معرفت است. پدرش آقا مصطفی فرزند سید احمد و مادرش هاجر خانم و دو برادر امام خمینی به نام های سید مرتضی پسندیده و سه خواهر امام خمینی به نام های فاطمه خانم، آقازاده خانم، مولوده آغا خانم می باشند.

سید حیدر موسوى جد اعلاى آیت‏ الله سیدروح‏ الله‏ موسوى خمینی است. او مولف دو رساله، به نام های «نفحة العرفان » در عرفان و « هدایة المستشرقین » در حقانیت مذهب امامیه، است و به همین دلیل به آینه‏ دار معرفت معروف شد.
در سال 766 هجرى قمرى سید حیدر موسوى اردبیلى از طرف عارف بزرگ حضرت میرسیدعلى همدانى ، جهت ارسال پیام نور و عرفان به سرزمین هند مهاجرت کرد و در آنجا به تبلیغ اسلام پرداخت. در طول اقامت او در هند، بسیاری از هندوان و بوداییان به آیین اسلام گرویدند تا جایى که برخی از رؤساى این کیش ها نیز اظهار اسلام نمودند.
سیداحمد موسوی جد امام خمینی که از نسل سید حیدر می‌باشد بین سالهاى 1240 و 1250 قمرى به قصد زیارت عتبات عالیات به عراق مسافرت کرد. و در مدت آنجا با یوسف خان، پسر محمد حسین بیک کمره‏اى ، اهل خمین آشنا شد و برحسب تقاضاى او برای اقامت به خمین مراجعت کرد.
حاصل ازدواج او چندین دختر و پسر بود و آقا مصطفی خمینی پدر امام خمینی یکی از آنها بود.
آقا مصطفی حدود سال 1300 قمری با مرحومه هاجر آغاخانم( مادر امام خمینی) دختر مرحوم آقا میرزا احمد مجتهد خمینی المسکن خوانساری الاصل ازدواج کرد که حاصل این ازدواج سه پسر و سه دختر بود که به ترتیب برادران امام خمینی عبارتند از: آقا سید مرتضی (پسندیده) و آقا نورالدین (هندی) و خواهران عبارتند از: فاطمه خانم، آقازاده خانم، مولوده آغا خانم، روح الله ملقب به امام خمینی(س).

تولد و کودکی

حاصل ازدواج آیت الله سید مصطفی موسوی با هاجر خانم، دو فرزند دختر و سه فرزند پسر بود. روح الله آخرین فرزند این خانواده بود. سید مصطفی در اسفند ۱۲۸۱ خورشیدی (ذی الحجه ۱۳۲۰ قمری) و در پنج ماهگی روح الله، به شهادت رسید و سرپرستی او را مادر و عمه اش بر عهده گرفتند.

تولد و کودکیشناسنامه امام خمینی:

نام و نام خانوادگی: سید روح الله مصطفوی
شهرت:سید روح الله موسوی خمینی/ امام خمینی/آیت الله خمینی/آیت الله العظمی خمینی/ سید روح الله الموسوی الخمینی
نام پدر امام خمینی: سید مصطفی موسوی
نام مادر امام خمینی: هاجر خانم
آیت الله خمینی در سال 1281 شمسی در شهر خمین به دنیا آمد. دوران کودکی امام خمینی در این شهر سپری شد. پدرش آیت الله سید مصطفی موسوی از معاصرین مرحوم آیت الله میرزای شیرازی بود. او سالیانی چند در نجف اشرف علوم و معارف اسلامی را فرا گرفته و به درجه اجتهاد نایل آمده بود و پس از بازگشت به ایران در خمین به امور دینی مردم پرداخت. کمتر از پنج ماه از ولادت روح الله نمی‌گذشت که طاغوتیان و خوانین تحت حمایت عمال حکومت، ایشان را که در مقابل زورگویی‌ هایشان به مقاومت برخاسته بود به شهادت رساندند. بدین ترتیب روح الله تحت سرپرستى مادر مومنه‌ اش هاجر خانم که خود از نوادگان آیت الله خوانساری (صاحب زبدة التصانیف) بود و همچنین نزد عمه مکرمه‌اش صاحبه خانم پرورش یافت و مورد توجه آنان بود. او در کودکى باهوش بود و قامتی رشید و درشت داشت و با جست و خیز زیاد، سرآمد همبازی های خود بود.
روح‌الله، تا سن 15 سالگی از نعمت مادر و عمه نیز محروم شد. در کتاب خاطرات آیت الله پسندیده شرح حال زندگی سید روح الله مصطفوی مشهور به امام خمینی به تفصیل تبیین می شود.

دوران تحصیل امام

امام خمینی تحصیلات مقدماتی خود را در مکتب محلی و مدرسه ای در خمین گذراند سپس در سال 1299 خورشیدی، برای تکمیل تحصیلات خود راهی اراک شد و وارد مدرسه سپهدار شد. یک سال بعد به دنبال مهاجرت آیت الله حائری به حوزه علمیه قم، خمینی نیز راهی این شهر شد. و او علاوه بر دروس فقه و اصول، درس فلسفه، ریاضیات، هیئت و عرفان را نیز نزد اساتید صاحب نام فراگرفت.

دوران تحصیل امام خمینی از سنین کودکی آغاز شد ایشان با بهره گیری از هوشی سرشار، قسمتی از معارف متداول روز و علوم مقدماتی و سطح حوزه های دینیه، از آن جمله ادبیات عرب، منطق، فقه و اصول را نزد معلمین و علمای منطقه خمین گذراند و در سال 1298 ه.ش. عازم حوزه علمیه اراک شد. اندکى پس از هجرت آیت‏ الله العظمى حاج شیخ عبدالکریم حائرى یزدى (نوروز 1301 هجرى شمسى) امام خمینى نیز از طریق خمین رهسپار حوزه علمیه قم گردید و به سرعت مراحل تحصیلات تکمیلى علوم حوزوى را نزد اساتید حوزه قم طى کردبرخی از اساتید امام خمینی عبارتند از آقا میرزا محمود افتخار العلماء، میرزا رضا نجفی خمینی، شیخ علی محمد بروجردی، آقا شیخ محمد گلپایگانی و مرحوم آقا عباس اراکی و بیش از همه نزد برادر بزرگش آیت الله سید مرتضی پسندیده فرا گرفت. ایشان تنها به ادبیات عرب و دروس فقه و اصول بسنده نکرد و به دیگر رشته‏ هاى علمى نیز علاقه‏ مندانه روى آورد. از این رو همزمان با فراگیرى فقه و اصول نزد فقها و مجتهدینِ وقت به فراگیرى ریاضیات و هیئت و فلسفه نزد مرحوم حاج سید ابوالحسن رفیعى قزوینى و ادامه همین دروس به اضافه علوم معنوى و عرفانى نزد مرحوم آقا میرزا على اکبر حکمى یزدى و عروض و قوافى و فلسفه اسلامى و فلسفه غرب نزد مرحوم آقا شیخ محمدرضا مسجدشاهى اصفهانى و عالیترین سطوح عرفان نظرى و عملى را به مدت شش سال نزد مرحوم آیت ‏الله آقا میرزا محمدعلى شاه ‏آبادى ـ اعلى‏ الله مقاماتهم ـ پرداخت. امام خمینى با آیت‏ الله حاج میرزا جواد ملکى تبریزى نیز مأنوس بود و از ایشان به نیکى یاد مى‏ کرد.

ازدواج و خانواده

امام خمینی در سال 1308 ه.ش. با خانم خدیجه ثقفی ملقب به قدس ایران ازدواج کرد. عقد آنان درماه مبارک رمضان، در شاه عبدالعظیم منعقد ‌گردید. همسر امام خمینی دختر آیت‏ الله میرزا محمد ثقفی صاحب تفسیر روان جاوید ، از علمای متجدد تهران و از شاگردان مرحوم آیت الله العظمی حائری یزدی بود. همسر امام خمینی که دارای هوش و حافظه‌ای فوق العاده بود، با پشتکار و علاقه علاوه بر گذراندن دوره دبیرستان قبل از ازدواج، به یاد گیری دروس حوزوی پس از ازدواج به مدت 15 سال نزد امام خمینی پرداخت.
امام خمینی، به شدت به همسر خود علاقمند بودند و او را مورد تکریم قرار می دادند و همواره به فرزندان و خانواده خود احترام به مادر را توصیه می کردند و برخلاف رسم آن زمان در امور منزل به همسرشان کمک می کردند. حاصل این ازدواج 3 پسر و 5 دختر بوده است که سه تن ازفرزندان امام خمینی در دوران کودکی از دنیا رفتند و 5 فرزند دیگر که به کمال رسیده اند، به ترتیب سن عبارتند از: سید مصطفی خمینی، صدیقه مصطفوی، فریده مصطفوی، فهیمه مصطفوی و سید احمد خمینی. امام خمینی و همسرشان توجه خاصی به تربیت فرزندان داشتند و نامه های امام به خانواده بیانگر آن است که امام در سالهای تبعید نیز علیرغم سختی ها، به این مهم توجه داشته اند. این نامه ها را در جلد اول و دوم صحیفه امام با عنوان نامه های خانوادگی می توان مطالعه کرد. خانواده امام خمینی نیز در طول زندگی پر برکت ایشان، خالصانه در خدمت امام بوده و همواره از هدف ایشان دفاع می کنند.
شجره نامه امام خمینی
در شجره نامه امام خمینی و همسرشان فرزندان و همسرانشان و خانواده هر کدام به تفکیک نمایش داده شده است.

ارتحال

سیر بیماری امام خمینی   از روز اول خرداد ماه سال 1368 .ش. به طور جدی آغاز شد و تیم پزشکان تصمیم به

 سید احمد خمینی در کنار پیکر امام خمینی

جراحی دستگاه گوارش ایشان را گرفتند. پس از عمل جراحی بیماری درمان نشد و سرانجام امام خمینی در ساعت 20/22 بعدازظهر روز شنبه سیزدهم خرداد ماه سال 1368 به ملکوت اعلا پیوست.

با ارتحال امام خمینی ، گویى زلزله ‏اى عظیم رخ داده است، بغضها ترکید و سرتاسر ایران و همه کانون هایى که در جهان با نام و پیام امام خمینى آشنا بودند، یکپارچه گریستند و بر سر و سینه زدند.

بالگرد حامل پیکر امام برای تدفین

هیچ قلم و بیانى قادر نیست ابعاد حادثه را و امواج احساسات غیرقابل کنترل مردم را در آن روزها توصیف کند. روز چهاردهم خرداد 1368، مجلس خبرگان رهبرى ، تشکیل گردید و پس از قرائت وصیتنامه امام خمینى  توسط حضرت آیت ‏الله‏ خامنه‏ اى که دو ساعت و نیم طول کشید، بحث و تبادل نظر براى تعیین جانشین امام خمینى و رهبر انقلاب اسلامى آغاز شد و پس از چندین ساعت، سرانجام حضرت آیت ‏الله‏ خامنه ‏اى (رئیس جمهور وقت) ـ‏ به اتفاق آرا براى این رسالت خطیر برگزیده شد.وداع مردم با امام خمینی  در روز و شب پانزدهم خرداد 1368، با حضور میلیون ها نفر از مردم تهران و سوگوارانى که از شهرها و روستاها آمده بودند، در محل مصلاّى امام خمینی برگزار شد. هیچ اثرى از تشریفات بى‏ روح مرسوم در مراسم رسمى نبود. همه چیز بسیجى و مردمى و عاشقانه بود. سرتاسر اتوبان و راه هاى منتهى به مصلى مملو از جمعیت سیاه پوش بود. پرچمهاى عزا بر در و دیوار شهر آویخته و آواى قرآن از تمام مساجد و مراکز و ادارات و منازل به‏ گوش مى‏رسید.در نخستین ساعت بامدادِ شانزده خرداد، میلیونها تن به امامت آیت‏ الله‏ العظمى گلپایگانى(ره)  با چشمانى اشکبار بر پیکر امام نماز گزاردند. مراسم تشییع امام خمینی از مصلى تا مرقد امام خمینی در جنب بهشت زهرا ـ مزار شهیدان انقلاب اسلامى ـ  که به حرم امام خمینی مشهور است، با احساسات غیر قابل کنترل مردم برگزار شد و پیکر مطهر امام خمینى به خاک سپرده شد.

دوران مبارزات

روحیه مبارزه و جهاد در راه خدا ریشه در بینش اعتقادی و تربیت خانوادگی و شرایط سیاسی- اجتماعی طول دوران زندگی حضرت امام خمینی(س) داشته است. مبارزات ایشان از نوجوانی آغاز، و سیر تکاملی آن به موازات تکامل ابعاد روحی و علمی ایشان از یکسو و اوضاع و احوال سیاسی و اجتماعی ایران و سایر جوامع اسلامی از سوی دیگر در اشکال مختلف ادامه یافته است.

رهبری

 رهبری نظام جمهوری اسلامی ایران

 امام خمینی با پشتیبانی مردم ایران که فداکارانه در صحنه انقلاب ایستاده بودند به دفاع از انقلاب نوپا پرداخت و کمتر از دو ماه با برگزاری رفراندوم و آرای 98 درصدی مردم نظام جمهوری اسلامی را تشکیل داد و با وجود دشمنی های جبهه متحد غرب و شرق به سرکردگی امریکا و شوروی در ایجاد کارشکنی و فتنه انگیزی توسط نیروهای ضد انقلاب، تجهیز صدام و حمایت از او در جنگ با جمهورى اسلامى ایران و فشارهای سیاسی و اقتصادی مانند تحریم های اقتصادی، رهبری نظام جمهوری اسلامی ایران با همان منطقى که سالها پیش و در زمان تنهایى، نهضت خویش را آغاز کرده بود؛ یعنی جلب رضای خدا در تمامى رفتارها و حرکت ها و عمل به تکلیف، این نظام را سر بلند و پیروز هدایت کرد.

مراتب علمی

 امام در حوزه علمیه نجف

امام خمینی(س) به خاطر استعداد، شایستگی ها و موهبت های بی کران الهی به فراگیری بسیاری از معارف و علوم اسلامی معقول و منقول مانند فقه، اصول، فلسفه و عرفان پرداختند و در آن علوم از تخصص و مهارتهای ویژه برخوردار بودند. مراتب علمی ایشان موجب نگارش کتاب های ارزشمندی مانند تحریرالوسیله، کتاب البیع، مکاسب محرمه ، چهل حدیث، شرح دعای سحر و آداب نماز شد. علاوه بر این ایشان، استادی متبحر و توانا بودند که در حوزه علمیه قم و نجف تدریس می کردند.